وقتی زردی نوزاد طول می کشد؛ پشت پرده چه خبر است؟
زردی نوزاد معمولاً به دلیل بالا رفتن بیلی روبین خون اتفاق می افتد؛ ماده ای که از تجزیه گلبول های قرمز ساخته می شود. در اغلب نوزادان، این زردی طی یک تا دو هفته اول زندگی کمکم برطرف می شود. اما اگر زردی بیشتر از حد انتظار ادامه پیدا کند یعنی بیش از ۱۴ روز در نوزادان رسیده و بیش از ۲۱ روز در نوزادان نارس، دیگر به آن زردی فیزیولوژیک ساده نمی گوییم و لازم است علتش دقیق تر بررسی شود.
یکی از شایع ترین علت های زردی طولانی، زردی ناشی از شیر مادر است. در این حالت، ترکیباتی در شیر مادر باعث می شوند دفع بیلی روبین از کبد نوزاد کمی کندتر انجام شود. این نوع زردی معمولاً از هفته دوم شروع می شود، ممکن است چند هفته باقی بماند، اما حال عمومی نوزاد خوب است، وزن گیری مناسب دارد و آزمایش ها مشکل جدی نشان نمی دهند. نکته مهم این است که در این وضعیت معمولاً قطع شیردهی توصیه نمی شود.
کم کاری مادرزادی تیروئید یکی دیگر از علت های مهم زردی طولانی نوزاد است. در این بیماری، به دلیل پایین بودن هورمون های تیروئیدی، فعالیت کبد کاهش پیدا می کند و بیلی روبین دیرتر دفع می شود. از آن جایی که کم کاری تیروئید می تواند روی رشد ذهنی و جسمی کودک اثر جدی بگذارد، تشخیص زودهنگام آن اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، غربالگری تیروئید در روزهای اول تولد انجام می شود.
برخی عفونت ها هم می توانند باعث ماندگاری زردی شوند. عفونت های ادراری، عفونت های مادرزادی یا سپسیس خفیف ممکن است بدون علائم واضح، فقط با زردی طولانی خودشان را نشان بدهند. در این موارد معمولاً نوزاد بیحال تر است، ممکن است تغذیه خوبی نداشته باشد یا وزنگیری اش کند شود، و آزمایش های تکمیلی لازم می شود.
مشکلات کبدی و صفراوی از علت های جدی تر زردی طولانی هستند. بیماری هایی مثل آترزی مجاری صفراوی باعث می شوند بیلی روبین مستقیم در بدن بالا برود. نشانه هایی مثل بی رنگ شدن مدفوع، تیره شدن ادرار و زردی که رو به بهبود نمی رود، زنگ خطر محسوب می شوند. این موارد نیاز به بررسی و درمان سریع دارند، چون تأخیر می تواند به آسیب دائمی کبد منجر شود.
در مجموع، زردی طولانی نوزاد همیشه به معنی مشکل خطرناک نیست، اما نباید هم ساده از کنار آن گذشت. اگر زردی بعد از دو هفته ادامه دارد یا با علائمی مثل بیحالی، تغذیه ضعیف، تغییر رنگ ادرار و مدفوع همراه است، مراجعه به پزشک ضروری است. تشخیص به موقع کمک می کند هم خیال والدین راحت شود، هم اگر مشکلی وجود دارد، درمان در زمان درست شروع شود.
